Bursztyn towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat – używany jako środek płatniczy, do tworzenia ozdób, biżuterii i talizmanów.
Ten przejrzysty i twardy kamień organiczny od pradziejów budził podziw, stanowił symbol prestiżu i bogactwa.
Najstarsze znaleziska bursztynu
Najstarszy znany bursztynowy amulet ma ponad 30 000 lat.
W starożytności i średniowieczu bursztyn należał do najcenniejszych kamieni – był znany w wielu zakątkach świata.
Biżuterię z bursztynu odnaleziono m.in. w grobie faraona Tutanchamona w Egipcie.
Bursztyn w starożytnej Grecji
W Grecji bursztyn pojawił się około 1800 r. p.n.e. i był nazywany „świętym kamieniem”.
Grecy zauważyli, że potarty suknem bursztyn przyciąga drobne przedmioty – zjawisko to uznawali za magiczne.
Od greckiego słowa elektron pochodzi współczesna nazwa „elektryczność”.
Bursztynowy Szlak – złoto północy w drodze do Rzymu
Od starożytności bursztyn docierał z wybrzeży Bałtyku do Rzymu Bursztynowym Szlakiem.
W czasach Nerona bursztyn i biżuteria bursztynowa były niezwykle modne – używano ich do tworzenia amuletów, ozdób i luksusowych przedmiotów.
Według rzymskich i greckich pisarzy bursztyn przywożono z ziem Lugiów i Wenedów, czyli z obszarów dzisiejszej Polski.
Rzymskie wyprawy po bursztyn
Początkowo Rzymianie handlowali bursztynem za pośrednictwem ludów znad Dunaju, jednak z czasem zaczęli organizować własne wyprawy.
Jedną z pierwszych takich podróży opisał Pliniusz Starszy w I w. n.e., kiedy to cesarz Neron wysłał posłańca na nieznane wybrzeża Bałtyku po nowy skarb.
Wyprawa zakończyła się sukcesem – sprowadzono do Rzymu duże ilości cennego kamienia.
Handel i znaleziska archeologiczne
Wyprawa Nerona zapoczątkowała intensywny handel bursztynem.
Traktami na północ ruszyli kupcy z jucznymi zwierzętami i wozami.
Archeolodzy odtworzyli przebieg tych szlaków – m.in. we Wrocławiu odkryto magazyn z I w. p.n.e. zawierający około 1500 kg bursztynu.
Trasa Bursztynowego Szlaku
Bursztynowy Szlak zaczynał się w północnych Włoszech, w Akwilei, następnie prowadził przez Alpy i dolinę Dunaju, a w rejonie Bramy Morawskiej lub Kotliny Kłodzkiej wchodził na tereny dzisiejszej Polski.
Dalej trasa wiodła przez Opole i Kalisz nad Prosną aż nad wybrzeże Bałtyku – pomiędzy dzisiejszym Gdańskiem a Królewcem.